Chủ động phòng bệnh cúm gia cầm trước nguy cơ dịch bùng phát

Những tháng đầu năm 2026, dịch cúm gia cầm tại Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới đang diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trên diện rộng. Công ty Navetco khuyến cáo người chăn nuôi phải chủ động tiêm vắc xin NAVET-FLUVAC 2, kết hợp áp dụng giải pháp an toàn sinh học nghiêm ngặt mới có thể bảo vệ được đàn vật nuôi.

 

 

1. BỆNH CÚM GIA CẦM H5N1 DO ĐÂU GÂY NÊN?

 

Cúm gia cầm H5N1 là bệnh truyền nhiễm cấp tính ở gia cầm, thuỷ cầm và chim hoang dại do các chủng vi-rút Cúm A gây ra.

 

Cúm H5N1 là vi-rút chủng độc lực cao được Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH) xếp vào danh mục bệnh nguy hiểm nhất.

 

Những tháng đầu năm 2026, dịch cúm gia cầm tại Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới đang diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trên diện rộng.

 

Dưới tác động của biến đổi khí hậu và sự giao thoa mạnh mẽ giữa các luồng chim di cư, vi-rút Cúm H5N1 liên tục biến đổi.

 

Mới đây, các ổ dịch đã được ghi nhận tại nhiều địa phương ở các tỉnh phía bắc gây thiệt hại lớn về kinh tế trong chăn nuôi và tiềm ẩn nguy cơ lây sang người.

 

Hiện nay dịch đang diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương, từ đó đặt ra câu hỏi “Làm thế nào để bảo vệ đàn vật nuôi, chặn đứng mầm bệnh lây lan” luôn đe dọa trực tiếp đến sinh kế của người chăn nuôi.

 

2. TRIỆU CHỨNG NHẬN BIẾT VÀ TÁC HẠI CỦA BỆNH CÚM GIA CẦM H5N1

 

 

Trên gà:

 

Gà ủ rũ, giảm ăn, giảm uống, xù lông, chảy nước mắt, phù đầu, tím mồng, tím tích, tiêu chảy phân xanh, ho, khẹt mũi, tiết chất từ miệng, mũi có thể có máu, trứng bị biến dạng, mất màu, sưng phù chân xuất huyết. Nhiều trường hợp gà chết đột ngột khi chưa kịp biểu hiện triệu chứng rõ ràng.

 

Biểu hiện trên vịt:

 

Chủ yếu là thần kinh (Đi loạng choạng, run, co giật, vẹo cổ), hô hấp nhẹ, bỏ ăn, tiêu chảy nhẹ, giác mạc mờ đục, mù mắt.

 

2.1 Tác hại của bệnh cúm gia cầm H5N1

 

Đối với gà

 

Cực kỳ mẫn cảm, các chủng cúm H5N lây lan toàn đàn cực nhanh (3-4 ngày) có thể gây chết 100% đàn gà trong vòng 24-48 giờ.

 

Đối với thủy cầm (vịt, ngan)

 

Vịt ít biểu hiện bệnh hơn, thường là ổ chứa và bài thải vi- rút để lây lan cho các đối tượng mẫn cảm khác.

 

Tuy nhiên, các biến thể mới của cúm H5N1 nhánh 2.3.4.4b sẽ gây bệnh nặng ở vịt với tỷ lệ chết lên đến 60-80%.

 

WHO, FAO, WOAH và Cục Thú y Việt Nam liên tục cảnh báo Cúm H5N1 (đặc biệt nhánh 2.3.4.4b) là mối đe doạ và nguy hiểm nhất hiện nay, với khả năng gây chết gần như toàn bộ đàn gà và tỷ lệ chết rất cao trên vịt.

 

Đối với người

 

Ngành y tế cảnh báo cúm H5N1 là bệnh nguy hiểm, tỷ lệ chết từ 50% - 60% với biến chứng suy hô hấp và suy đa tạng nặng trên người bị bệnh.

 

3. TRUYỀN LÂY CỦA BỆNH

 

Lây trực tiếp: Qua tiếp xúc gần giữa gia cầm khỏe mạnh với gia cầm nhiễm bệnh (qua dịch tiết hô hấp, nước bọt, phân).

 

Lây gián tiếp: Qua thức ăn, nước uống, dụng cụ chăn nuôi, người chăm sóc, các phương tiện vận chuyển.

 

Chim di cư, chim hoang dã mang vi-rút di chuyển từ nơi này sang nơi khác là nguy cơ lớn làm bùng phát dịch trên diện rộng.

 

4. HẬU QUẢ CỦA DỊCH CÚM GIA CẦM

 

Sự bùng phát của dịch cúm gia cầm để lại những thiệt hại vô cùng nặng nề:

 

Tỷ lệ chết: có thể lên tới 100% trong thời gian ngắn, khiến người chăn nuôi mất trắng tài sản. Chi phí tiêu hủy, xử lý môi trường và khôi phục tái đàn rất tốn kém.

 

Tác động ngành hàng: Gây đóng băng thị trường tiêu thụ thịt, trứng; ảnh hưởng nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng thực phẩm và xuất khẩu.

 

Nguy cơ lây sang người: Một số chủng vi-rút cúm gia cầm có khả năng biến đổi và lây sang người, gây ra các biến chứng hô hấp nguy hiểm, đe dọa sức khỏe cộng đồng.

 

5. ƯU ĐIỂM CỦA VẮC-XIN NAVET-FLUVAC 2 TRONG PHÒNG BỆNH CÚM GIA CẦM

 

 

Vắc-xin NAVET-FLUVAC 2 do NAVETCO nghiên cứu và sản xuất có các ưu thế vượt trội.

 

Công nghệ 2 chủng kháng nguyên mạnh: Chứa 2 chủng vi-rút vắc-xin H5N1 (NIBRG-14 và A/Hubei/1/2010 (H5N1)-PR8-IDCDC-RG30) với hàm lượng kháng nguyên cao giúp tạo miễn dịch mạnh mẽ và đồng đều.

 

Phổ bảo hộ rộng trước các chủng:

 

• Cúm H5N1:

 

Bảo hộ hiệu quả các nhánh 1, 1.1, 2.3.2.1a, 2.3.2.1b, 2.3.2.1c, 2.3.2.1e và đặc biệt là nhánh nguy hiểm nhất hiện nay là nhánh 2.3.4.4b (gồm cả các subclade 2.3.4.4b1, 2.3.4.4b2, 2.3.4.4b3).

 

• Cúm H5N6:

 

Phòng hiệu quả các nhánh 2.3.4.4b, 2.3.4.4g, 2.3.4.4h.

 

• Cúm H5N8:

 

Bảo hộ trực tiếp nhánh 2.3.4.4b.

 

Miễn dịch nhanh và kéo dài:

 

Vắc-xin tạo hàng rào bảo vệ vững chắc chỉ 2 tuần sau khi tiêm và duy trì độ dài miễn dịch lên đến 6 tháng.

 

Độ an toàn cao:

 

Chất bổ trợ giúp vắc-xin hấp thu, tạo miễn dịch mạnh, ổn định, an toàn và ít gây phản ứng phụ.

 

Ứng dụng linh hoạt cho nhiều đối tượng:

 

Phòng bệnh Cúm gia cầm hiệu quả cho các loài gia cầm, thủy cầm.

 

6. CÁCH PHÒNG BỆNH VÀ NGĂN NGỪA SỰ LÂY LAN CỦA DỊCH CÚM GIA CẦM

 

Ngoài các biện pháp an toàn sinh học, thường xuyên sát trùng chuồng trại, kiểm soát người và vật mang mầm bệnh. Tiêm phòng vắc-xin là “Giải pháp chiến lược” để bảo vệ, duy trì chăn nuôi bền vững cho đàn vật nuôi và an toàn cho con người.

 

 

 

BS PHAN HOÀNG DŨNG - CÔNG TY NAVETCO

 

Theo https://danviet.vn/chu-dong-phong-benh-cum-gia-cam-truoc-nguy-co-dich-bung-phat-d1447451.html?gidzl=uvon5f2Xz6BXWRSMcRhnO--5jnI1xwPXeDYoHDVd-3xoYB8VrxFsEQw8l1kCvVO-zTkoHJT03d93ag7qOW